De kracht van humanistiek

In De kracht van humanistiek doe ik een poging om het idee van humanistiek zoals daaraan door Jaap van Praag in ‘Wat is humanistiek?’ en in andere teksten invulling is gegeven, filosofisch en methodologisch te doordenken. De verhouding tussen filosofie en
humanistiek staat daarbij centraal, want hoewel de humanistiek als vakgebied geen
filosofie is, speelt de filosofische reflectie er een centrale rol in, ook wanneer het gaat
om het ontwikkelen van praktische vaardigheden. De humanistiek treedt naar voren
als een ‘pragmatisering’ van de filosofie, want ze wil ‘de wereld’ niet slechts beschouwen maar ook veranderen. Vandaar dat de humanistiek zich volgens Van Praag primair
richt op twee deelgebieden van de wetenschap: de maatschappijwetenschappen en de
geesteswetenschappen. Deze gebieden worden in de humanistiek tot een ‘normatieve’
menswetenschap samengesmeed die omwille van ethische en existentiële vragen door
de filosofie – in het bijzonder de fenomenologische beschouwing – in evenwicht worden gebracht. Ik betoog dat de humanistiek uit elkaar dreigt te vallen als de filosofische
reflectie en de toepassingsmogelijkheden ervan niet meer het gerechtvaardigde primaat
krijgen, doordat ofwel de geesteswetenschappen ofwel de maatschappijwetenschappen
een te groot gewicht in de schaal gaan leggen