Returning Archives - Archiving Return

Dit voorstel onderzoekt archieven als zowel objecten als instrumenten van koloniale restitutie in Nederland binnen kaders van transformatieve rechtvaardigheid. Europese regeringen hebben het teruggeven van objecten die in koloniale context als centrale vorm van engagement met hun koloniale verleden. Archieven spelen hierbij een fundamentele rol omdat ze kennis over de herkomst van objecten opslaan. Archieven zijn immers niet neutraal in dit proces: de beslissing over wat op welke manier te archiveren is zeer bevooroordeeld omdat het plunderen van archieven als zodanig een koloniale praktijk is geweest.

Deze inherente dualiteit van archieven als zowel institutioneel als constitutief wordt onderbelicht in het huidige restitutieonderzoek dat archieven op één hoop gooit met andere culturele objecten, waardoor archieven als actieve agenten in restitutieprocessen over het hoofd worden gezien. Dit voorstel stelt dat juist deze dualiteit de studie van archiefteruggave waardevol maakt voor transformatieve rechtvaardigheid - een opkomend veld dat de noodzaak benadrukt om machtsonevenwichtigheden tegen te gaan machtsonevenwichtigheden binnen de huidige justitiële mechanismen die gemarginaliseerde groepen vaak benadelen in plaats van bevoordelen - omdat het mogelijkheden schept om restitutie niet als geïsoleerde gebeurtenissen te onderzoeken, maar als sociale processen die zich uitstrekken over de feitelijke gebeurtenis van terugkeer.

Door twee casestudies van archief restitutie naar Indonesië en Suriname te vergelijken, onderzoekt dit interdisciplinaire voorstel, dat archief-, historische en geheugenstudies met elkaar verbindt, manieren waarop archief koloniale restitutiepraktijken worden gevormd door onderliggende machtsverschillen. Het doel is om de vraag te beantwoorden onder welke voorwaarden de teruggave van archieven kan bijdragen aan transformatieve rechtvaardigheid en daarmee aan richtlijnen voor restitutie die meer inclusief en gelijkwaardig zijn.