Interpersoonlijk kennis-maken: Een innovatieve collaboratieve benadering in residentiële zorg voor mensen met een (ernstige) verstandelijke beperking en moeilijk verstaanbaar gedrag

Mensen met een matige tot ernstige verstandelijke beperking (M/E VB) en moeilijk verstaanbaar gedrag worden nog steeds vrijwel uitsluitend ontmoet en begrepen binnen de context van een hooggespecialiseerd professioneel zorgsysteem. In de bredere samenleving, waar een grotere diversiteit aan perspectieven op (alledaagse) omgangsvormen, ontmoetingen, relaties en levenswijzen geldt, zijn zij vrijwel onzichtbaar. Deze (en andere) uitsluitingsdynamieken maken dat alledaagse relaties met bewoners met M/E VB en moeilijk verstaanbaar gedrag grotendeels afhankelijk blijven van de interpretatiekaders en handelingswijzen van professionals. Professionals zijn opgeleid en gesocialiseerd binnen hooggespecialiseerde zorgcontexten, ondanks de groeiende wetenschappelijke en professionele erkenning dat moeilijk verstaanbaar gedrag een veelzijdig en contextueel fenomeen is. In dit artikel doen wij verslag van een pionierend initiatief (Project WAVE) dat tot doel had een vernieuwende en integrale benadering van moeilijk verstaanbaar gedrag te ontwikkelen binnen vastlopende zorgpraktijken. In deze innovatieve, collaboratieve benadering wilden wij een intensieve en duurzame uitwisseling faciliteren tussen ‘insiders’—professionals uit gespecialiseerde zorgcontexten—en ‘outsider-onderzoekers’—personen die binnen alternatieve kaders zijn gesocialiseerd. Wij presenteren onze epistemologische en methodologische aanpak, het proces van dataverzameling (een multiple case-informed community of practice), en de belangrijkste geleerde lessen.